
พฤติกรรมผู้บริโภค หมายถึงชุดของกระบวนการและการตัดสินใจที่ผู้บริโภคใช้ในการเลือกซื้อ และใช้สินค้าและบริการ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยในยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาเปลี่ยนแปลงรูปแบบการใช้ชีวิตและการซื้อขาย ตั้งแต่การเติบโตของตลาดออนไลน์จนถึงพฤติกรรมผู้บริโภคในการซื้อสินค้าออนไลน์และออฟไลน์ที่แตกต่างตามกลุ่มเจเนอเรชัน อย่าง Gen Y และ Gen Z ที่มีอิทธิพลสูง การเข้าใจและศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคจึงเป็นหัวใจของความสำเร็จทางธุรกิจในปัจจุบัน
พฤติกรรมการบริโภค ของคนไทยเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในยุคดิจิทัล โดยข้อมูลเชิงลึกของผู้บริโภค ชี้ให้เห็นว่าทั้งช่องทางออนไลน์และออฟไลน์ล้วนมีบทบาทสำคัญในการตัดสินใจซื้อของกลุ่มต่าง ๆ
สารบัญ
พฤติกรรมผู้บริโภคหมายถึงการกระทำและกระบวนการทางจิตใจที่ผู้บริโภคทำเมื่อพิจารณาตัดสินใจ และเลือกซื้อสินค้าและบริการ พฤติกรรมนี้ได้รับอิทธิพลทั้งจากปัจจัยทางสังคม วัฒนธรรม รวมทั้งความรู้สึกและประสบการณ์ส่วนบุคคล ในทางทฤษฎีจะแบ่งออกเป็น 2 แบบหลักคือ [1]

ในบริบทของผู้บริโภคไทย แม้จะมีแนวโน้มการออมเงินและความระมัดระวังในการใช้จ่ายสูง แต่พฤติกรรมผู้บริโภค Gen Y, Z และพฤติกรรมผู้บริโภคออนไลน์ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในเมือง เริ่มมีพฤติกรรมการซื้อเชิง hedonic มากขึ้น โดยให้ความสำคัญกับความเพลิดเพลินและประสบการณ์เฉพาะตัวที่ได้รับจากการช้อปปิ้งออนไลน์ [2]
ดังนั้นการวิจัยความพึงพอใจของผู้บริโภค จะช่วยให้แบรนด์สามารถสร้างประสบการณ์ที่ตอบโจทย์ให้แก่ลูกค้าได้ ซึ่งเป็นกลยุทธ์สำคัญ ในการสร้างความเชื่อมั่นของผู้บริโภคที่มีต่อแบรนด์ในระยะยาว
ผู้บริโภคไทยส่วนใหญ่ในปัจจุบันอาจยังเผชิญแรงกดดันทางการเงิน ทำให้คนส่วนมากยังเลือกใช้จ่ายด้วยความระมัดระวัง พฤติกรรมการซื้อจึงจะเน้นไปที่ความคุ้มค่าและสิ่งที่จำเป็นต่อชีวิตจริง ๆโดยกลุ่มสินค้า FMCG มีการเติบโตทุกหมวดหมู่ เพราะผู้บริโภคไทยยังคงจับจ่ายสินค้าประเภทนี้ แต่เปลี่ยนมาโฟกัสเฉพาะสินค้าที่จำเป็นและคุ้มค่าที่สุด โดยไม่ได้จำกัดแค่ราคา แต่ยังรวมถึงปัจจัยเสริม เช่น ความแปลกใหม่ ความยั่งยืน การช่วยประหยัดพลังงาน สุขภาพที่ดี และวัตถุดิบจากธรรมชาติ ซึ่งกลายเป็นเกณฑ์สำคัญในการตัดสินใจซื้อ [3]
ซึ่งพฤติกรรมผู้บริโภคไทยได้รับอิทธิพลจากเทรนด์ระดับโลกบางส่วน โดยเฉพาะเรื่อง การให้ความสำคัญกับความยั่งยืน (Sustainability) และสินค้าที่ใส่ใจสุขภาพ ดังที่กล่าวไปข้างต้น ซึ่งผู้บริโภคยุคใหม่จำนวนมากเริ่มใส่ใจกับการเลือกซื้อสินค้าจากแบรนด์ที่รับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม และให้ความสำคัญกับส่วนผสมที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้นในส่วนของแบรนด์ด้านอาหารและเครื่องดื่ม [4]
ผลสำรวจพฤติกรรมการซื้อของออนไลน์ของคนไทยชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างทั้งด้านรุ่นและระดับรายได้ โดย Gen Z นิยมซื้อสินค้าผ่าน TikTok ส่วน Gen Y และ Baby Boomer ยังเลือกใช้ Facebook ขณะที่กลุ่มรายได้สูงชื่นชอบ Lazada มากกว่ากลุ่มรายได้ปานกลาง ซึ่งกลับนิยม Shopee มากกว่า อีกทั้งยังพบว่า 70% ของผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียในไทย เคยสั่งซื้อสินค้าผ่านแพลตฟอร์มเหล่านี้ในช่วง 30 วันที่ผ่านมา โดยช่องทางยอดนิยมได้แก่ TikTok, Facebook และ Line สะท้อนให้เห็นว่าพฤติกรรมผู้บริโภคในการซื้อสินค้าออนไลน์ผูกพันกับโซเชียลมีเดียและเลือกแพลตฟอร์มให้สอดคล้องกับความถนัดและกำลังซื้อของตนเอง [5]
การเพิ่มขึ้นของ Social Commerce หรือการซื้อขายบนโซเชียลมีเดีย เช่น Facebook, Instagram และ TikTok ได้เปลี่ยนพฤติกรรมการซื้อของผู้บริโภคไปอย่างมาก ผู้บริโภคสามารถช้อปปิ้งได้ในขณะที่ดูคอนเทนต์หรือไลฟ์สด ซึ่งทำให้การตัดสินใจซื้อเป็นไปอย่างรวดเร็วและเป็นไปตามอารมณ์มากกว่าการวางแผนล่วงหน้า นี่เป็นโอกาสสำหรับธุรกิจในการใช้กลยุทธ์การตลาดแบบ Real-time และการสร้างคอนเทนต์ที่น่าสนใจเพื่อกระตุ้นยอดขายทันที [6]

พฤติกรรมผู้บริโภค รุ่นใหม่ ๆ อย่าง Gen Y และ Gen z จะมุ่งเน้นที่ความสะดวกสบาย กลุ่มนี้จึงนิยมใช้มือถือและแอปพลิเคชันสำหรับการช้อปปิ้ง และยังให้ความสำคัญกับและการรับรู้แบรนด์ที่มีคุณค่าและเป็นมิตรต่อสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชาว Gen Y จะมักแสดงออกถึงความเป็นตัวตนผ่านการเลือกใช้แบรนด์ที่ชื่นชอบ และยังให้ความสนใจในประเด็นสังคม และสิ่งแวดล้อม ทำให้การเลือกซื้อสินค้าหรือบริการมักเชื่อมโยงกับคุณค่าที่สอดคล้องกับความเชื่อของตนเอง
ในขณะที่กลุ่ม Gen Z มีพฤติกรรมการใช้จ่ายที่เน้นความสมเหตุสมผลและความคุ้มค่า ทั้งในด้านราคาและคุณภาพ และยังนิยมลงทุนกับการพัฒนาตนเอง สะท้อนให้เห็นว่าพวกเขาให้ความสำคัญทั้งกับการประหยัดอย่างมีคุณค่าและการเสริมศักยภาพในชีวิตประจำวันควบคู่กันไป [8]
ส่วนผู้บริโภครุ่นเก่าหรือกลุ่มสูงวัยจะมีความเชื่อมั่นต่อธนาคารและมีความระมัดระวังในการใช้จ่ายผ่านช่องทางดิจิทัลมากกว่าพฤติกรรมผู้บริโภคของคนไทยรุ่นต่าง ๆ จึงแตกต่างกันออกไป ทั้งในเรื่องรูปแบบการเข้าถึงสินค้าและความภูมิใจในไลฟ์สไตล์ที่สะท้อนความเป็นตัวตนของพวกเขาเอง [7]

พฤติกรรมแบบ Utilitarian หมายถึงการซื้อที่มุ่งเน้นการใช้งานจริงและความจำเป็น เช่น การซื้ออาหารและสินค้าประจำวันในชีวิตประจำวันที่ต้องการตอบสนองความต้องการพื้นฐานของครอบครัว กลุ่มผู้บริโภครายได้ต่ำมักจะแสดงพฤติกรรมลักษณะนี้มากกว่า
ในทางตรงกันข้าม พฤติกรรมแบบ Hedonic มุ่งเน้นที่ความสนุกสนานและความพึงพอใจส่วนบุคคล เช่น การซื้อของเล่น เกม สินค้าหรูหราที่สะท้อนฐานะและไลฟ์สไตล์ กลุ่มคนรุ่นใหม่ในเมืองมีแนวโน้มสูงที่จะบริโภคเชิง hedonic มากขึ้น ซึ่งสะท้อนถึงความเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจในบริบทไทย [3]
ธุรกิจควรหันกลับมาทบทวนกลยุทธ์การขายและการสร้างคุณค่าใหม่ให้ชัดเจน เนื่องด้วยค่านิยมที่ให้ความสำคัญกับการใช้จ่ายที่คุ้มค่ามากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบประสบการณ์ลูกค้า การปรับปรุงคุณภาพสินค้าและบริการ หรือการนำเสนอโปรโมชันต่าง ๆ เพื่อเพิ่มคุณค่าให้ลูกค้ารับรู้ได้มากขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น ธุรกิจยังควรปรับโครงสร้างช่องทางการขายให้เหมาะสมกับพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป เช่น การปิดบางช่องทางที่ไม่คุ้มค่าเพื่อลดต้นทุน และหันไปลงทุนกับช่องทางที่ยังเติบโตได้ดี โดยเฉพาะการขยายสู่โซเชียลคอมเมิร์ซที่สอดรับกับพฤติกรรมการจับจ่ายผู้บริโภคยุคใหม่ซึ่งนิยมเลือกซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์มากขึ้น
การวิจัยพฤติกรรมผู้บริโภค ในประเทศไทยต้องการวิธีการที่เข้าใจบริบทวัฒนธรรม ทั้งการสื่อสารทางอ้อมและความแตกต่างระหว่างภูมิภาค นอกจากนี้ สถิติผู้บริโภค ล่าสุดยังชี้ให้เห็นว่าพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ของคนไทยเติบโตต่อเนื่องในทุกกลุ่มอายุ แนวทางเหล่านี้จะช่วยให้ธุรกิจสามารถตอบสนองทั้งความต้องการของลูกค้าและสร้างโอกาสเติบโตอย่างยั่งยืนในอนาคต
หนึ่งในงานวิจัยพฤติกรรมผู้บริโภคที่โดดเด่นคือการศึกษาการใช้กระเป๋าเงินดิจิทัลอย่าง PromptPay และแบรนด์ e-wallets ที่หลากหลาย การวิจัยผู้บริโภคนี้ช่วยแสดงให้เห็นถึงพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปในด้านเทคโนโลยีทางการเงิน นอกจากนี้เรายังได้ทำการวิเคราะห์พฤติกรรมผู้บริโภคออนไลน์ในกลุ่มสินค้า FMCG รวมไปถึงวิจัยความพึงพอใจของผู้บริโภคและการศึกษาความเชื่อมั่นของผู้บริโภคที่มีต่อแบรนด์อีกด้วย
แนวโน้มพฤติกรรมผู้บริโภค ในอนาคตของไทยถูกขับเคลื่อนด้วยการเติบโตของ social commerce และพฤติกรรมผู้บริโภคในอนาคต ที่ผสมผสานระหว่างความสะดวกดิจิทัลและคุณค่าแบบดั้งเดิม
เทคโนโลยี AI จะเข้ามามีบทบาทสำคัญในการสร้างประสบการณ์ที่เป็นส่วนตัว และตรงกับความต้องการเฉพาะของผู้บริโภค โดยจะมีการเพิ่ม personalization ที่ทำให้แบรนด์สามารถสื่อสารและเสนอขายได้ตรงใจมากขึ้น นอกจากนี้ การบริโภคที่ยั่งยืนและคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมจะเป็นเทรนด์ที่เติบโตอย่างชัดเจน พร้อมกันนั้น Metaverse และ Social Commerce จะขยายตัวอย่างรวดเร็ว ซึ่งจะผสานรวมบริการทางการเงินและไลฟ์สไตล์อย่างไร้รอยต่อในชีวิตประจำวันของผู้บริโภคไทย
ผู้ประกอบการจำเป็นต้องปรับตัวให้ทันเพื่อรองรับพฤติกรรมใหม่เหล่านี้ รวมกับการใช้ข้อมูลเชิงลึกและแบบจำลองพฤติกรรมผู้บริโภคเพื่อคาดการณ์ความเปลี่ยนแปลงและจัดการตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพในอนาคต [8]
พฤติกรรมผู้บริโภคไทยในปี 2025 กำลังเปลี่ยนเข้าสู่ยุคดิจิทัลที่หลากหลายทั้งด้านอายุและวัฒนธรรม คนรุ่นใหม่ให้ความสำคัญกับทั้งความคุ้มค่าและประสบการณ์เฉพาะตัว ทำให้การจับจ่ายไม่จำกัดเพียงราคา แต่ครอบคลุมความยั่งยืน สุขภาพ และความแปลกใหม่ การเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภคร่วมกับข้อมูลเชิงลึกในตลาด จะช่วยให้ธุรกิจวางกลยุทธ์ได้แม่นยำและเติบโตอย่างมั่นคง ติดต่อ Iconic Research เพื่อเข้าถึงข้อมูลเชิงลึกและเข้าใจผู้บริโภคไทยอย่างครบถ้วน
พฤติกรรมผู้บริโภคคืออะไร?
คือชุดของกระบวนการตัดสินใจและการกระทำของผู้บริโภคในการเลือกซื้อและใช้สินค้าและบริการ ซึ่งได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางจิตวิทยา สังคม และวัฒนธรรม ข้อมูลนี้สำคัญต่อการวางแผนธุรกิจให้ตรงกับความต้องการของตลาด
ทำไมต้องศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคของคนไทย?
การวิจัยพฤติกรรมผู้บริโภคช่วยให้ธุรกิจเข้าใจแนวโน้มและลักษณะเฉพาะของผู้บริโภคไทย ช่วยพัฒนากลยุทธ์การตลาดและผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องและตอบโจทย์ลูกค้าได้อย่างเหมาะสมในตลาดที่เปลี่ยนแปลงเร็ว
พฤติกรรมผู้บริโภคดิจิทัลคืออะไร?
คือพฤติกรรมการซื้อของออนไลน์ เช่น อีคอมเมิร์ซและโซเชียลมีเดีย ซึ่งได้รับอิทธิพลจาก รีวิว ความน่าเชื่อถือ และความปลอดภัยของช่องทางการชำระเงิน
พฤติกรรมผู้บริโภค Gen Y ในไทยเป็นอย่างไร?
มักเน้นความสะดวกและไลฟ์สไตล์ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม และมีแนวโน้มช้อปปิ้งผ่านมือถือและโซเชียลมีเดียมากกว่ารุ่นก่อน ทำให้ความเชื่อมั่นในแบรนด์ดิจิทัลสูงขึ้น
พฤติกรรมแบบ utilitarian คืออะไร?
เป็นพฤติกรรมที่เน้นการซื้อสินค้าที่ตอบโจทย์ความจำเป็นและใช้งานจริงมากกว่าความสนุกหรือตอบสนองอารมณ์ตรงกันข้ามกับพฤติกรรม hedonic ที่เน้นความบันเทิงส่วนตัว
[1] Psychology & Marketing “Hedonic objects and utilitarian experiences: The overriding influence of hedonism in driving consumer happiness” https://doi.org/10.1002/mar.21829
[2] ธนาคารแห่งประเทศไทย “พฤติกรรมการบริโภคยุคใหม่กับความท้าทายปรับตัวของธุรกิจ” https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/article-2024jun06.html
[3] กรุงเทพธุรกิจ “เจาะลึกเทรนด์ ‘ผู้บริโภคไทยยุคใหม่’ ที่ธุรกิจต้องรู้” https://www.bangkokbiznews.com/tech/gadget/1148015
[4] NIQ “NIQ BASES Reveals 2024 Breakthrough Innovation Winners and Top Trends Driving Growth in Thailand” https://nielseniq.com/global/en/news-center/2024/niq-bases-reveals-2024-breakthrough-innovation-winners-and-top-trends-driving-growth-in-thailand/
[5] Spring News “เปิดตัวเลขคนไทย Gen Z นิยมซื้อของผ่าน TikTok ส่วน Gen Y ชอบซื้อใน Facebook” https://www.springnews.co.th/digital-business/digital-marketing/852219#google_vignette
[6] PwC “รายงานผลสำรวจเสียงของผู้บริโภค ประจำปี 2567: ภาพรวมของเอเชียแปซิฟิก ฉบับประเทศไทย” https://www.pwc.com/th/en/asia-pacific/2024/voice-of-the-consumer-survey-2024/asset/voice-of-the-consumer-survey-2024-asia-pacific-thailand-snapshot-th.pdf
[7] m-society “พฤติกรรมการบริโภค” https://www.m-society.go.th/ewtadmin/ewt/mso_web/article_attach/18966/20533.pdf
[8] Intellify Global “Thailand Consumer Trends Outlook 2025” https://www.intellifyglobal.com/thailand-consumer-trends-2025/
หากท่านต้องการอ้างอิงข้อมูลใด ๆ จากบทความนี้ โปรดอ้างอิงแหล่งที่มาพร้อมลิงก์ไปยังบทความต้นฉบับเพื่อเป็นการเคารพลิขสิทธิ์ |
ไอคอนนิค รีเสิร์ช ประเทศไทย เราคือพันธมิตรที่เชื่อถือได้ของท่านในด้านการวิจัยตลาดและให้คำปรึกษาทั่วประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เรามีสำนักงานใหญ่ที่กรุงเทพฯ และยังให้บริการไปถึงประเทศเพื่อนบ้านอย่างฟิลิปปินส์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ ลาว และเวียดนาม เราให้บริการข้อมูลเชิงลึกที่ขับเคลื่อนด้วยงานวิจัย และช่วยเหลือธุรกิจต่าง ๆ ในการแก้ไขปัญหาความซับซ้อนของตลาดในประเทศไทย ด้วยข้อมูลเชิงลึกของผู้บริโภค กลยุทธ์การเข้าสู่ตลาด และการคาดการแนวโน้มของธุรกิจอันหลากหลาย ติดต่อเราหากท่านมีข้อสงสัย! (+66)888954954 |
เรามองหาโอกาสใหม่ ๆ ที่น่าตื่นเต้นอยู่เสมอ มาพูดคุยกับเรา!
KOL คือผู้เชี่ยวชาญที่มีอิทธิพลจากความน่าเชื่อถือและความรู้เฉพาะทาง ไม่ใช่แค่ยอดผู้ติดตาม บทความนี้อธิบายความแตกต่างระหว่าง KOL และ influencer วิธีวิจัย KOL selection ในประเทศไทย และการวัด brand impact ที่ platform metrics เพียงอย่างเดียวไม่สามารถสะท้อนได้
19 นาทีในการอ่านBrand positioning research ช่วยให้แบรนด์เข้าใจว่า consumer perception ตรงกับ positioning ที่ตั้งใจไว้หรือไม่ พร้อมอธิบาย perceptual map, brand repositioning และการแข่งขันจาก Chinese challengers ในตลาดไทย
20 นาทีในการอ่านBrand identity คือสิ่งที่แบรนด์ตั้งใจสื่อ ส่วน brand image คือสิ่งที่ผู้บริโภครับรู้จริง บทความนี้อธิบายวิธีทำ brand identity research และ audit ผ่าน Brand Identity Prism เพื่อวัดช่องว่างระหว่าง identity กับ perception รวมถึงเหตุใดบริบทวัฒนธรรมและ competitive pressure ในประเทศไทยจึงทำให้การสร้าง brand identity ที่แตกต่างต้องอาศัยงานวิจัยมากกว่า framework มาตรฐาน
17 นาทีในการอ่าน